(27-5-2018) Hoelang zou het duren voordat de miljoenen slachtoffers van Stalins terreur definitief iets uit een ver verleden zijn - wel erg natuurlijk, maar voor de huidige tijd toch vooral van academisch belang, net zoals slachtoffers van gebeurtenissen uit de XIXde eeuw? Niet zo heel lang, vermoedelijk, denk je bij lezing van Never Remember van de Russisch-Amerikaanse... Lees verder →
(20-5-2018) Nu ik de film gezien heb, begrijp ik beter waarom de autoriteiten in Rusland hem voor vertoning in hun land verboden hebben. Want The death of Stalin van Armando Iannucci is niet de farce die ik verwacht had - afgaande op de trailer. Zeker, er valt veel te lachen. Maar de humor steekt toch voor een... Lees verder →
(17-12-2017) In 1937 verscheen bij Querido Verlag in Amsterdam, de beroemde uitgeverij van Duitse emigranten-literatuur, een boek waarvan de faam zijn auteur een leven lang zou achtervolgen - als een monument voor de goedgelovigheid of zelfs kwade trouw waarmee in principe democratisch gezinde intellectuelen waardering kunnen opbrengen voor dictators of dictaturen. Het schijnt dat de... Lees verder →
(29-10-2017) Vraag aan Radio Jerevan: Wanneer wordt het beter? Antwoord van Radio Jerevan: Beter is het al geweest. Dit oude Sovjet-grapje speelde me door het hoofd bij de lezing van het nieuwe boek van de Russisch-Amerikaanse journalist Masha Gessen: The future is history. Het is haar beste tot nu toe, na een reeks aardige boeken over o.a.... Lees verder →
(28-5-2017) Oost-Europeanen kunnen zich beter dan West-Europeanen voorstellen hoe het is als je wereld onverwacht, van de ene dag op de andere, fundamenteel verandert. Zo was het immers na 1989: niemand had gedacht dat de Sovjet-hegemonie in Oost-Europa opeens zomaar zou verdwijnen. Dus er is alle reden om de Bulgaarse politicoloog Ivan Krastev te geloven,... Lees verder →
(26-3-2017) Er is iets merkwaardigs met de kleurenfoto’s die de Amerikaanse diplomaat Martin Manhoff in de jaren vijftig maakte in de Sovjet-Unie: Moskou en de andere plekken die hij laat zien, ademen dezelfde sfeer als in de jaren tachtig, toen ik er rondliep. Er was in dertig jaar duidelijk weinig veranderd in het vaderland van... Lees verder →
(5-2-2017) In de Sovjet-Unie deden ze het al: beeldmateriaal zuiveren van personen die achteraf ongewenst waren. Maar nu blijkt ook de groep rond Trump dat te doen. De laatste, twee minuten durende tv-commercial voor de verkiezingsdag, die in brede kring als een antisemitische uiting werd gezien, staat alleen nog in een aangepaste versie op Youtube. ... Lees verder →
(3-7-2016) Je zou er bijna nostalgisch van worden: de jaren tachtig in de Sovjet-Unie, toen veel nog mogelijk leek. De ontwikkeling van de USSR tot een socialistische wereldmacht waar niet langer repressie, maar vrijheid de norm zou zijn, bijvoorbeeld. Nu, dertig jaar later, lijkt dat een rondweg utopische gedachte. Maar in de jaren tachtig, toen... Lees verder →
Normaal gesproken lijkt hun belangstelling toch vooral uit te gaan naar dure restaurants en meisjes met te korte rokjes en te lange benen. Maar in januari 2014 kregen de hogere kaders van de regeringspartij Verenigd Rusland , en de gewestelijke gouverneurs opeens een onverwacht cadeautje van hun hoogste baas, president Vladimir Poetin: een stapeltje vroeg-twintigste... Lees verder →
In de verwachting dat hij elk moment een klop op de deur kon verwachten, stond Dmitri Sjostakovitsj elke nacht met een koffer klaar bij de liftdeur naast zijn flat. Hij wilde zijn vrouw het trauma besparen, mee te maken hoe haar man ‘s nachts van bed gelicht werd door de politieke politie NKVD besparen. Niets... Lees verder →
We'll always have Paris 