Merkwaardig eigenlijk, die menselijke gewoonte om monumenten op te richten voor degenen die ons ontvallen zijn. Grafstenen, straatnamen, standbeelden en andere gedenktekens hebben in zekere zin ten doel de dood te overwinnen, ook nu in onze cultuurkring het religieuze geloof aan een eeuwig leven verregaand is teruggeweken. De ontslapene moet voortleven, althans in symbolische zin.... Lees verder →
In Dit vervloekte, prachtige land schrijft de jonge journalist Evan Gershkovich over zijn tijd in een Russische cel. Verslagen uit Rusland van buitenlandse journalisten zijn steeds schaarser. Mijn recensie deze week in De Groene Amsterdammer: https://www.groene.nl/artikel/hoe-een-land-aanvoelt-en-ruikt
In tegenstelling tot Nederland heeft Frankrijk wél een wekelijks, lang boekenprogramma op de publieke televisie. 'La grande librairie', gepresenteerd door Augustin Trapenard, is elke woensdagavond te zien op France 5, en trouwens ook op TV5 en Youtube. Het programma, met publiek, duurt anderhalf uur en behelst meestal een soort groepsgesprek met vijf schrijvers/schrijfsters. Dat valt... Lees verder →
Komen kunstwerken vooral tot hun recht wanneer ze bewonderd worden in het land waar ze zijn ontstaan, of is kunst het cultureel erfgoed van de gehele mensheid, zodat het niet uitmaakt waar een schilderij hangt of een beeld staat? Dat is de fundamentele vraag waarover in Europa druk gedebatteerd werd toen in 1813 (en nog... Lees verder →
Het zou eigenlijk wel toepasselijk zijn, wanneer 'Le Fondateur', de nieuwe roman van Giuliano da Empoli (1973), niet door hemzelf, maar met AI (artificial intelligence) geschreven was. Het onderwerp is immers hoe een kleine groep super-rijken, van oorsprong bewoners van Silicon Valley in Californië, de wereld naar hun hand zetten, en een eind maken aan... Lees verder →
Over Jean-Paul Sartre (1905-1980) hoor je tegenwoordig nog maar zelden iets aardigs zeggen. Waar zijn vriendin Simone de Beauvoir (1908-1986) nog volop gewaardeerd wordt als feministe - met name vanwege haar nog steeds gelezen, baanbrekende studie 'Le deuxième sexe' (1949) - is de ster van Sartre goeddeels gedoofd. Zijn filosofische hoofdwerken, als 'L' être et... Lees verder →
Er is geen recept. Vroeger, toen voor mijn generatie oorlog nog een volstrekt theoretisch concept leek, was het makkelijk positie kiezen: natuurlijk moest oorlog worden afgewezen, als concept. Wat overigens meningsverschillen over de noodzaak van bewapening - 'si vis pacem, para bellum' - niet uitsloot; zie bijvoorbeeld de protesten in de jaren 1980 tegen de... Lees verder →
Toen de vader van de historicus Nicolas Werth, Alexander Werth (1901-1969), na de Sovjet-inval in Tsjechoslowakije in 1968 begreep dat het nooit meer iets zou worden met 'een socialisme met een menselijk gezicht' in zijn geboorteland Rusland, stortte hij zich uit een raam en overleed. Het inzicht dat hij zich vergist had, toen hij als... Lees verder →
Dat Poetin kan rekenen op een ruime verkiezingsoverwinning zegt weinig over de steun voor zijn militaristisch-nationalistische koers en meer over de uitholling van de Russische democratie. Mijn analyse van de stand in Rusland op groene.nl: https://www.groene.nl/artikel/tekenen-van-bezorgdheid (€)
Op een van de inmiddels talrijke websites waarop je met AI een virtuele minnares of vriendin (of minnaar of vriend) kunt ontwerpen - uiterlijk, karakter, seksuele attitude, alles laat zich instellen - is een zwoele meisjesstem te horen met de tekst: 'de meeste meisjes stellen grenzen. Ik niet. Ik ben je AI-slet'. De slagzin illustreert... Lees verder →
