De pogrom van 1903 in Kisjinov, hoofdstad van de Russische provincie Bessarabië, was met 49 doden bij lange na niet het ergste in Rusland tussen 1880 en 1914. Maar het werd wel de bekendste wandaad van dit type tegen Russische joden, tot aan de genocide van 1941 en later. 'Kisjinjov' bracht met name in de... Lees verder →
Gontsjarov, de schrijver van ‘Oblomov’, als imperialist
De Russische schrijver Ivan Gontsjarov (1812-1891) is tegenwoordig vooral bekend van zijn roman Oblomov - door velen beschouwd als een archetypisch portret van de Rus die nergens toe komt. Maar Gontsjarovs reisverslag Fregat Pallada (Het fregat Pallas) uit 1858 doet ons de schrijver eerder kennen als iemand die van activiteit en doorpakken hield. Gontsjarov vond... Lees verder →
De keizerin en de filosoof: Rusland scheert langs de Verlichting
LEES DIT BLOG OOK OP DE SITE VAN DE GROENE AMSTERDAMMER:https://www.groene.nl/artikel/de-keizerin-en-de-filosoof-rusland-scheert-langs-de-verlichting Als het dan nog niet mogelijk was in Rusland de lijfeigenschap af te schaffen, zou het dan een idee zijn in het midden van het land een 'vrije zone' in te stellen, zoiets als Zwitserland? Dat was een van de meer originele voorstellen die... Lees verder →
Een Russische film doorbreekt blokkade van censuur
Steeds vaker wordt in Rusland, uit overwegingen van officieel patriottisme, speelfilms het bestaan onmogelijk gemaakt. De Britse komedie Stalins Death werd vorig jaar gewoonweg verboden voor vertoning in Rusland. Mathilde, over een buitenechtelijke verhouding van de door de orthodoxe kerk heilig verklaarde tsaar Nicolaas II, trekt zoveel gewelddadig protest van fanatieke gelovigen aan dat normale exploitatie in... Lees verder →
De Russische revolutie, bruut genomen
De Russische tv-serie Trotsky, sinds een paar dagen op Netflix te zien, begint veelbelovend: Lev Trotski, aanvoerder van het Rode leger, laat in een van zijn eigen compagnieën in de burgeroorlog elke tiende soldaat doodschieten, om desertie te ontmoedigen; daarna neemt hij op brute wijze de journaliste Larisa Reisner in een wagon van zijn pantsertrein.... Lees verder →
Ontmoet je dubbelganger – leven met KGB en Securitate
(18-11-2018) Op een avond in 1986 trekken twee mannen mijn aandacht, die recht tegenover mij in de Moskouse metro zitten. Ze hebben een identieke regenjas aan en een identieke aktetas op schoot. Gezien het beperkte assortiment aan consumptiegoederen in de Sovjet-Unie is dat niet zo opmerkelijk. Toch is er iets dat mij onwillekeurig doet vermoeden... Lees verder →
Vrijheid als last voor dansende beren
(28-10-2018) Soms wordt de semi-vrijheid van het opvangcentrum de beren in Belitsa even te veel. Dan houden ze op met het zoeken van verstopt voedsel in hun omheinde bos, gaan op hun achterste poten staan en wiegen heen en weer. Alsof ze nog dansende beren waren, met een ring door hun neus, die op commando... Lees verder →
De weg die de VS niet zijn ingeslagen
(15-7-2018) Met afgrijzen zijn we dezer dagen getuige hoe een vulgaire, domme Moskou-knecht die nooit een boek leest, de bijl zet in het Westers bondgenootschap - daarbij, naar te vrezen valt, de vrijheid en vrede in Europa op het spel zettend. Om mijzelf enigszins af te leiden van dit gruwelijk schouwspel, heb ik een biografie... Lees verder →
Moskou 1926, volgens Joseph Roth
Te Amerikaans’. Dat is een van de meer curieuze oordelen die de schrijver Joseph Roth (1894-1939) velt over de Sovjet-Unie, wanneer hij in 1926 het land bezoekt als verslaggever van de Frankfurter Zeitung. De vergelijking met de nieuwe wereld aan de andere kant van de Atlantische oceaan is geenszins als compliment bedoelt. Roth lijkt zich in zijn... Lees verder →
De Goelag op weg naar vergetelheid
(27-5-2018) Hoelang zou het duren voordat de miljoenen slachtoffers van Stalins terreur definitief iets uit een ver verleden zijn - wel erg natuurlijk, maar voor de huidige tijd toch vooral van academisch belang, net zoals slachtoffers van gebeurtenissen uit de XIXde eeuw? Niet zo heel lang, vermoedelijk, denk je bij lezing van Never Remember van de Russisch-Amerikaanse... Lees verder →
