(24-6-2018) Sommige ideeën zijn zó goed, dat ze achteraf vanzelfsprekend lijken. Op foto’s die gemaakt zijn uit de trein waarmee op 8 juni 1968 het ontzielde lichaam van de vermoorde Robert Kennedy – kandidaat voor het Amerikaans presidentschap – van New York naar Washington werd overgebracht, is te zien hoe langs de spoorlijn mensen staan... Lees verder →
De echte dictator schrijft een boek
(17-6-2018) Een van de nadelen van de ruime verspreiding die de kunst van lezen en schrijven in de wereld heeft gevonden, is dat ook dictators - en zij die het willen worden - boeken schrijven, of tenminste onder hun naam boeken laten verschijnen. Nooit zijn dat goede boeken. Ze zijn meestal tenenknijpend saai en slecht.... Lees verder →
Het gevaar van surrogaat-religie
(10-6-2018) De meeste atheïsten zijn niet serieus te nemen, omdat zij god inruilen voor een surrogaat-god: de vooruitgang, de Natuur, de wetenschap of de gedachte dat de geschiedenis ergens heen gaat. Zulk atheïsme is feitelijk een voortzetting van monotheïstische religie met andere middelen. Dat is, grof gezegd, de redenering van de Britse filosoof-atheïst John Gray... Lees verder →
Moskou 1926, volgens Joseph Roth
Te Amerikaans’. Dat is een van de meer curieuze oordelen die de schrijver Joseph Roth (1894-1939) velt over de Sovjet-Unie, wanneer hij in 1926 het land bezoekt als verslaggever van de Frankfurter Zeitung. De vergelijking met de nieuwe wereld aan de andere kant van de Atlantische oceaan is geenszins als compliment bedoelt. Roth lijkt zich in zijn... Lees verder →
De Goelag op weg naar vergetelheid
(27-5-2018) Hoelang zou het duren voordat de miljoenen slachtoffers van Stalins terreur definitief iets uit een ver verleden zijn - wel erg natuurlijk, maar voor de huidige tijd toch vooral van academisch belang, net zoals slachtoffers van gebeurtenissen uit de XIXde eeuw? Niet zo heel lang, vermoedelijk, denk je bij lezing van Never Remember van de Russisch-Amerikaanse... Lees verder →
Berlijn, stad van de zonde
(20-5-2018) Even een kijkje kunnen nemen in het verleden - een onmogelijkheid natuurlijk, en altijd een leuk gedachte-experiment. Maar waarheen? Bovenaan mijn lijstje staat Berlijn in de jaren 1920. Ik weet wel: het Oude Rome zou veel belangwekkender zijn, om over het Oude Athene nog te zwijgen. Naar weinig historische omstandigheden ben ik echter zo... Lees verder →
Verdi was niet op tijd klaar
(27-5-2018) Altijd gedacht dat bij de opening van het Suez-kanaal in 1869 de speciaal voor de gelegenheid geschreven opera Aïda van Verdi ten gehore was gebracht in de zojuist gebouwde opera van Kairo. Maar nee: Aïda was niet op tijd af, zodat men zich met Verdi’s Rigoletto heeft moeten behelpen. De plechtigheid in de woestijn (zie boven) was er... Lees verder →
Stalin dood, de angst gebleven
(20-5-2018) Nu ik de film gezien heb, begrijp ik beter waarom de autoriteiten in Rusland hem voor vertoning in hun land verboden hebben. Want The death of Stalin van Armando Iannucci is niet de farce die ik verwacht had - afgaande op de trailer. Zeker, er valt veel te lachen. Maar de humor steekt toch voor een... Lees verder →
Het optimisme van mei ’68
(29-4-2018) Onder de vele, vele artikelen die zijn verschenen naar aanleiding van de vijftigste verjaardag van Mei 68 is het interview met Daniel Cohn-Bendit in de New York Review of Books zeker een van de aardigste. Hij is ook vrij bescheiden over de betekenis van deze - tja wat zullen we zeggen - revolte. “Het gevoel dat we... Lees verder →
Gezellig over de schreef
(8-4-2018) De beste pornografie is, lijkt me, gezellige pornografie, vervaardigd voor genot in de huiselijke kring. Op dat gebied scoort Adriaan Beverland (1650-1716), hier rond 1675 afgebeeld op een schilderij van Ary de Vos, heel redelijk. We zien Beverland, in zijn tijd beschouwd als een wonderkind dat niet wilde deugen, genoegelijk een pijpje smoren, in... Lees verder →
