Het is eigen aan de liberale vooruitgangsgedachte te verwachten dat de democratie - met zijn vrije verkiezingen, rechtsgelijkheid voor alle burgers, vrijheid van meningsuiting en drukpers, enzovoorts - een verworvenheid voor altijd is. Het was een lange strijd, begonnen in de tweede helft van de 18de eeuw, met ups en downs, democratische opstanden en pogingen... Lees verder →
Dit werk van Kazimir Malevitsj kende u misschien nog niet: zijn flesje voor de Russische eau de cologne 'Severni' (Noordelijk) uit 1911 - zo'n vier jaar dus voor het 'Zwarte vierkant' dat zo'n belangrijke plaats inneemt in de kunstgeschiedenis. De kunstenaar was net uit Koersk verhuisd naar Moskou en ontwierp het flesje voor de firma... Lees verder →
Wat heeft het jaar 2019 ons gebracht? Was het een keerpunt? Alleen de vragen al brengen onaangename herinneringen op gang, niet aan het voorbije jaar, maar aan een bepaald soort bedompte oudejaarsavond-vieringen van vroeger: met het sombere gezang 'Uren, maanden, dagen, jaren / vlieden als een schaduw heen', van een eindeloze avond (is het nou... Lees verder →
Juist het gebrek aan expressie op de gezichten geeft de film zijn geheimzinnige, misschien zelfs wel sinistere lading. Filmer Sergej Loznitsa laat in zijn documentaire 'State Funeral' (Gosoedarstvjennyje pochorony) zien hoe tussen 6 en 9 maart 1953 naar schatting twee miljoen mensen langs het lijk van de op 5 maart overleden Sovjet-leider Stalin defileren. Rouwen... Lees verder →
Michail Sergejevitsj Gorbatsjov, nu 88, kan bij mij geen kwaad doen. Niemand had in 1985 kunnen denken dat een zo fatsoenlijk, en zelfs aardig man als hij leider van de Communistische Partij van de Sovjet-Unie kon worden. Ofschoon veel van wat er in het Kremlin rondom zijn opkomst gebeurd is, tot op de dag van... Lees verder →
Rusland, waar het regime van Poetin niet door beleid, een ideologie of vrije keuze in het zadel blijft, maar uitsluitend door slimme propaganda, is voor het Westen een voorland. Dat schrijft de Britse auteur van Russische afkomst Peter Pomerantsev in zijn nieuwe boek 'This is not propaganda'. Het is niet dat de Russen zoveel slimmer... Lees verder →
Donald Trump had voor zijn krankzinnigste dag als president van Amerika tot nu toe, een omineuze datum uitgezocht: 23 augustus, de 80-ste verjaardag van het Hitler-Stalin-pact. Niet dat Trump hier zonder meer als een Hitler 2.0 moet worden afgeschilderd. Dat zou een vorm van historische kitsch zijn. Maar er is wel een overeenkomst tussen de... Lees verder →
Het niets is moeilijk te beschrijven. De afwezigheid van gebeurtenissen, ambities, perspectieven levert zelden een meeslepend verhaal op. 'Geen nieuws, goed nieuws' zegt de uitdrukking. Maar dat hoeft niet zo te zijn - de uitzichtloosheid in Oost-Europa in de decennia vóór 1989 bewijst het. Ik herinner me nog dat toen ik als aankomend journalist in... Lees verder →
LEES DIT STUK OOK OP DE SITE 'RAAM OP RUSLAND'. Tussen de Russische economie van nu en die van de voormalige Sovjet-Unie bestaan meer verschillen dan overeenkomsten. Maar de fundamentele problemen zijn dezelfde: achterblijvende groei, demografische achteruitgang, technologische achterlijkheid, lage arbeidsproductiviteit en geen structurele modernisering. Het eerder dit jaar van Kremlin-wege gelanceerde plan om met... Lees verder →
LEES DIT STUK OOK OP DE SITE VAN DE GROENE AMSTERDAMMER. Wat u hierboven ziet is de - voor Russische begrippen - ruime vierkamer-flat van de familie Palejev in Sint-Petersburg, op de campus van het Polytechnisch Instituut. Als u nu denkt: daar hangen wel erg veel schilderijen, hebt u helemaal gelijk. Die hangen, dichtbij elkaar,... Lees verder →
We'll always have Paris 