LEES DIT BLOGJE OP DE SITE VAN DE GROENE AMSTERDAMMER: https://www.groene.nl/artikel/de-gezondheid-van-de-leider-is-wel-vaker-een-pijnlijk-punt Aan deze foto moet ik dezer dagen vaak terugdenken. Hij komt uit het Sovjet-partijblad Pravda van 28 februari 1985. We zijn, vermoedelijk, in het Kremlin. Konstantin Tsjernjenko, rechts op de foto, ontvangt een delegatie van de partij-organisatie van het Moskouse district Koejbisjev, dat Tsjernjenko... Lees verder →
Bijna vergeten antisemitisme: Polen 1967-1968
LEES DIT BLOG OP DE SITE VAN DE GROENE AMSTERDAMMER: https://www.groene.nl/artikel/bijna-vergeten-antisemitisme Dat er in Polen sprake is geweest van een officiële antisemitische campagne die heeft geleid tot de min of meer gedwongen emigratie van 13.000 Joden, zou ik misschien niet hebben geweten als ik in 1982 in Warschau niet iets gezien had dat voor mij... Lees verder →
Galm en rook van de vorige jaren ’20
Het schilderij 'Tiller Girls' uit 1925, van de Bauhaus-kunstenaar Xanti Schawinsky (1904-1979), laat zich pas verstaan als je weet wat de Tiller Girls waren: een in heel de wereld beroemde dansgroep, waarin enkele tientallen danseressen tegelijk synchrone bewegingen uitvoerden. Schawinsky probeert de massaliteit van hun optreden hier tot een soort technische essentie te reduceren. En... Lees verder →
Herfsttij van de democratie
Het is eigen aan de liberale vooruitgangsgedachte te verwachten dat de democratie - met zijn vrije verkiezingen, rechtsgelijkheid voor alle burgers, vrijheid van meningsuiting en drukpers, enzovoorts - een verworvenheid voor altijd is. Het was een lange strijd, begonnen in de tweede helft van de 18de eeuw, met ups en downs, democratische opstanden en pogingen... Lees verder →
De vervlogen geuren van het Sovjet-imperium
Dit werk van Kazimir Malevitsj kende u misschien nog niet: zijn flesje voor de Russische eau de cologne 'Severni' (Noordelijk) uit 1911 - zo'n vier jaar dus voor het 'Zwarte vierkant' dat zo'n belangrijke plaats inneemt in de kunstgeschiedenis. De kunstenaar was net uit Koersk verhuisd naar Moskou en ontwierp het flesje voor de firma... Lees verder →
Was 2019 een sleuteljaar? Of liever 1979, 1969, of 1848?
Wat heeft het jaar 2019 ons gebracht? Was het een keerpunt? Alleen de vragen al brengen onaangename herinneringen op gang, niet aan het voorbije jaar, maar aan een bepaald soort bedompte oudejaarsavond-vieringen van vroeger: met het sombere gezang 'Uren, maanden, dagen, jaren / vlieden als een schaduw heen', van een eindeloze avond (is het nou... Lees verder →
Stalin tussen dood en eeuwig leven
Juist het gebrek aan expressie op de gezichten geeft de film zijn geheimzinnige, misschien zelfs wel sinistere lading. Filmer Sergej Loznitsa laat in zijn documentaire 'State Funeral' (Gosoedarstvjennyje pochorony) zien hoe tussen 6 en 9 maart 1953 naar schatting twee miljoen mensen langs het lijk van de op 5 maart overleden Sovjet-leider Stalin defileren. Rouwen... Lees verder →
Het sombere testament van Michail Sergejevitsj
Michail Sergejevitsj Gorbatsjov, nu 88, kan bij mij geen kwaad doen. Niemand had in 1985 kunnen denken dat een zo fatsoenlijk, en zelfs aardig man als hij leider van de Communistische Partij van de Sovjet-Unie kon worden. Ofschoon veel van wat er in het Kremlin rondom zijn opkomst gebeurd is, tot op de dag van... Lees verder →
Is Rusland ons voorland?
Rusland, waar het regime van Poetin niet door beleid, een ideologie of vrije keuze in het zadel blijft, maar uitsluitend door slimme propaganda, is voor het Westen een voorland. Dat schrijft de Britse auteur van Russische afkomst Peter Pomerantsev in zijn nieuwe boek 'This is not propaganda'. Het is niet dat de Russen zoveel slimmer... Lees verder →
Angst en gelatenheid in de jaren dertig. En nu?
Donald Trump had voor zijn krankzinnigste dag als president van Amerika tot nu toe, een omineuze datum uitgezocht: 23 augustus, de 80-ste verjaardag van het Hitler-Stalin-pact. Niet dat Trump hier zonder meer als een Hitler 2.0 moet worden afgeschilderd. Dat zou een vorm van historische kitsch zijn. Maar er is wel een overeenkomst tussen de... Lees verder →
