Het populisme kan de redding van de democratie betekenen. Dat is althans de opvatting van de Duitse historicus Jörg Baberowski (1961, hoogleraar Oost-Europese geschiedenis aan de Humboldt-universiteit in Berlijn) in zijn zojuist verschenen 'Am Volk vorbei'. Baberowski's stelling komt er kort gezegd op neer dat de democratie, historisch gezien, niet samenvalt met de liberale democratie,... Lees verder →
Als je niet beter wist, zou je haast zeggen dat er in Rusland een filosoof-koning aan het hoofd staat. President Vladimir Poetin deelt op hoogtijdagen luxe-edities uit van werk van wijsgeren als Ivan Iljin (1883-1954), wiens stoffelijk overschot dankzij de goede zorgen van Poetin zelfs is teruggehaald uit Zwitserse ballingschap. Iljin behoort, samen met de... Lees verder →
Nu Rusland de afgelopen jaren zo'n vreselijk en ondoordringbaar land is geworden, ligt het misschien voor de hand om nostalgische gevoelens te koesteren voor de oude, in 1991 opgeheven Sovjet-Unie. Het is ook niet zo heel moeilijk om dingen te vinden, waarin die Sovjet-Unie - althans na de dood van Stalin in 1953 - zich... Lees verder →
Sommige sprookjes zijn te mooi om niet waar te zijn. Neem bijvoorbeeld de geschiedenis van de Katharen in de Zuid-Franse Languedoc, zoals die voortleeft in de talrijke imposante middeleeuwse burchten in de streek, vooral in het departement Aude. Als 'burchten van de Katharen' worden ze door toeristen nog steeds graag bezocht. De mythe ontstond in... Lees verder →
Een verschil tussen het huidige Rusland en de in 1991 opgeheven Sovjet-Unie is dat het Russische staatsburgers tegenwoordig niet meer verboden is hun land uit te reizen - even aangenomen dat ze geen overheidsdienaren met kennis van staatsgeheimen zijn natuurlijk. Wat dat betreft is het verhaal dat de historicus Andrej Kozovoj in 'Les exilés' over... Lees verder →
Nu Trumps Washington met Moskou heult en Russische politici Europa regelmatig met een aanval met kernwapens bedreigen, is het misschien moeilijk voor te stellen: er is een tijd geweest dat Russische troepen in Nederland als bevrijders werden ingehaald. Daarvoor moeten we terug naar 1813, toen Kozakken in dienst van de tsaar een einde maakten aan... Lees verder →
De oorlog in Oekraïne, die al meer dan drie jaar gaande is, was vanaf het begin de bron van veel verkeerde inschattingen. Om te beginnen natuurlijk bij de instigator, de Russische president Vladimir Poetin: diens verwachting dat een paar dagen militaire actie genoeg waren om in Kyiv de wet te verzetten, bleek een ernstige misrekening.... Lees verder →
Meer dan een land is Rusland misschien een samenzwering. Alles draagt aan die indruk bij. De taal, die een buitenlander misschien wel nooit echt goed kan leren. De gewoonte om veel dingen, vooral als ze belangrijk zijn, niet uit te spreken omdat het niet aangaat dingen duidelijk te maken die dat toch al zouden moeten... Lees verder →
Sinds de leuke film 'The death of Stalin' van Armando Iannucci uit 2017, is de dood van Sovjet-leider in 1953 internationaal een bekend verhaal geworden. Toch zijn er eigenlijk maar twee schriftelijke bronnen van wat er gebeurd is tussen zaterdag 28 februari en 5 maart 1953, respectievelijk de laatste keer dat Stalin met enkele andere... Lees verder →
Is het mijn verbeelding, of wordt de parade voor de Dag van de overwinning op het Rode plein in Moskou elk jaar wat onmenselijker? Bijna elk jaar kijk ik op 9 mei, via de Russische televisie die je op internet in Nederland prima kunt volgen. Maar wat aanvankelijk een soort nostalgie leek - ik heb... Lees verder →
We'll always have Paris 