In een land als Frankrijk, waar de nationale geschiedenis van de afgelopen drie eeuwen vol is van snijdende gebeurtenissen, omwentelingen en bloed van slachtoffers, is de herinnering aan de periode van de Duitse bezetting van de jaren 1940 wat anders gestructureerd dan in een land als Nederland, waar sinds de slag bij Waterloo (1815) of... Lees verder →
Had ik, toen ik na vijf jaar correspondentschap in 1987 Moskou verliet, kunnen vermoeden dat Rusland 36 jaar later een militaristische, agressieve dictatuur zou zijn, die andere landen aanvalt en bedreigt en een bedrukkende culturele revolutie zegt te vertegenwoordigen die alle burgerrechten opoffert aan de behoeften van de staat? Natuurlijk niet. Maar ik wist wel... Lees verder →
Het was niet eens de échte revolutie van 1848, die van februari, die een eind maakte aan het bewind van de 'burger-koning' Louis-Philippe en van Frankrijk weer een republiek maakte (de tweede, na de eerste tijdens de Franse revolutie). In juni van datzelfde jaar kwamen zo'n 20.000 Parijse arbeiders en handwerkslieden in opstand, omdat zij... Lees verder →
Soms zou je willen dat je Duitser was. Maar liefst 35.000 inwoners van Frankfurt am Main trotseerden op zaterdag 20 januari de winterkou om in het hartje van de stad, de Römerberg, te betogen tegen rechts-extremisme. Daags tevoren waren dat er 50.000 in Hamburg geweest. En op zondag kwamen er zoveel meer dan de verwachte... Lees verder →
Soms lijkt het alsof alles kan worden omgezet in een seksuele metafoor. Neem nu het Franse speeltje 'bilboquet', in het Nederlands onhandig vertaald als 'bilboeket' of 'balvangertje'. Het benodigde voorwerp bestaat uit een balletje dat middels een touwtje verbonden is aan een pen (in sommige andere versies aan een bekertje). De bedoeling is om met... Lees verder →
De bestorming van de Bastille op 14 juli 1789 - die geldt als het begin van de Franse revolutie - was niet uitsluitend, of zelfs maar in geringe mate het gevolg van de filosofische inzichten van Montesquieu, Voltaire, d'Alembert, Rousseau of andere denkers van de Verlichting - meent de Amerikaanse historicus Robert Darnton. Ook andere,... Lees verder →
De Franse uitgeverij Gallimard bracht onlangs een herdruk uit van een succesvolle roman uit 1929, die destijds maar liefst acht drukken beleefde: 'La femme qui boit' [de vrouw die drinkt] van Colette Andris, schrijversnaam van Pauline Toutey. Zij was tot voor kort eigenlijk een volledig vergeten naam, maar in haar tijd - ze stierf in... Lees verder →
Langzamerhand is er geen Nederlander meer die de koloniale werkelijkheid van Nederlands-Indië nog aan den lijve heeft ondervonden. Zelf, geboren in 1951 en zonder directe banden met de Oost - of het zou een Duitse overgrootvader die bij het KNIL vocht moeten zijn - ken ik de koloniale verhoudingen alleen maar van horen zeggen -... Lees verder →
Sinds het begin van Poetins oorlog tegen Oekraïne vluchtten honderdduizenden Russische staatsburgers, onder wie veel hoogopgeleiden, het land uit. Het is niet voor het eerst dat Russen om politieke redenen massaal de wijk namen. Maar kunnen zij er ook aan bijdragen dat Rusland ooit een democratisch en beschaafd land wordt? Lees deze week mijn essay... Lees verder →
Van de gebeurtenis zelf schijnt geen foto te bestaan, ofschoon er een foto circuleert waarvan men zegt dat hij vele jaren na dato is aangetroffen op het lijk van een in de USSR gesneuvelde Duitse officier, en waarop je een rij mensen ziet die worden doodgeschoten aan de rand van een ravijn. Die foto is... Lees verder →
We'll always have Paris 